Fikri mulkiyet hukukunda hak sahipligi, cogu zaman bulusun kalitesiyle degil, basvurunun yapildigi tarihle sekillenir. Patent ve marka tescilinde ilk basvuruyu yapan taraf, hukuki korumadan yararlanma hakkini da elde etmis olur. Bu cercevede oncelik hakki, uluslararasi fikri mulkiyet stratejisinin temel direklerinden birini olusturur.
Öncelik Hakkı Nedir?
Öncelik hakkı, bir ülkede yapılan ilk başvurunun tarihini esas alarak, aynı başvurunun belirli bir süre içinde diğer ülkelerde de yapılmasına olanak tanıyan uluslararası bir hukuki düzenlemedir. Paris Sözleşmesi, PCT ve Madrid Protokolü gibi anlaşmalarla güvence altına alınmıştır.
Pratik bir örnekle açıklamak gerekirse: Türkiye’de Patent almak için başvuru yapan bir şirket, bu tarihten itibaren 12 ay içinde Avrupa veya ABD’de de başvuruda bulunursa, ikinci başvurunun tarihi hukuki açıdan ilk başvuruya tarihlendirilir. Marka başvurularında bu süre 6 aydır.
Hukuki ve Ticari Acidan Onemi
Bir urun ya da teknoloji, piyasaya sunulmadan once farkli taraflarca bagimsiz olarak gelistirilebilir. Oncelik tarihi kayit altina alindiginda, sonradan yapilan taleplere karsi hukuki bir ust konum saglanmis olur.
Ote yandan, tum ulkelerde ayni anda basvuru yapmak hem maliyet hem de lojistik acisindan buyuk gucluk yaratir. Oncelik hakki, bu sure zarfinda hukuki guvenceden taviz vermeksizin stratejik hamleler yapilmasina imkan tanir.
Yatirimcilar ve is ortaklari, fikri mulkiyet portfoyunun saglam temellere dayanmasina onem verir. Oncelik tarihiyle desteklenmus bir basvuru, ilgili patentin ya da markanin degerini somut olarak yukselttir.
Bir bulusu kamuoyuyla paylasmadan ya da fuarlarda tanitimdan once basvuru yapilmamissa, pek cok ulke hukukunda yenilik sartinin ortadan kalkma riski dogabilir. Oncelik basvurusu, bu tur durumlara karsi geriye donuk bir guvence islevi gorur.
Basvuru Surecinde Dikkat Edilmesi Gerekenler
Ilk basvuruyu hedef pazardaki ana ulkede veya Turkiye’de yapmak gerekir; bu tarih, oncelik tarihi olarak esas alinacaktir. Patent icin 12 aylik, marka icin ise 6 aylik sureler kesinlikle kacirmamalidir. Basvuru belgelerinin kapsami, oncelik belgesiyle tam olarak ortusmelidir; kucuk farkliliklarin bile hak kayiplarına yol acabilecegi gozetilmelidir. PCT veya Madrid sistemi araciligiyla tek bir basvuruyla cok sayida ulkede es zamanli koruma talep etmek mumkundur. Surec boyunca uzman bir vekille calisılmasi, teknik hatalardan kaynaklanan hak kayiplarinin onune gecer.
Son Olarak
Fikri mulkiyet dunyasinda rekabet avantaji cogunlukla en iyi gelistirilen urune degil, en erken harekete gecen tarafa gider. Urunun gelistirildigi an ile kamuoyuna duyuruldugu an arasindaki sure, oncelik basvurusuyla guvence altina alinmalidir. Bu donem stratejik bir bosluk degil, hukuki bir firsat penceresidir.
Acar Patent olarak, basvuru stratejinizi en dogru sekilde kurgulamaniz icin uzman ekibimiz her asamada yaninizdadir.
